หน้าแรก

    ความรู้เกี่ยวกับผ้าขาวม้า

 

ความรู้เกี่ยวกับการทอผ้าขาวม้า

 

 

วัสดุ อุปกรณ์การทอผ้าขาวม้า

 

 

ขั้นตอนการทอผ้าขาวม้า

 

 

ผลิตภัณฑ์ผ้าขาวม้า

 

    ภูมิปัญญาการทอผ้าขาวม้าด้วยมือ

 

 

          เทศบาลตำบลนาอ้อ ชาวบ้านมีเลือดเนื้อเชื้อสายลาว เผ่าไทลื้อ หรือเรียกว่า "ชาวไทลื้อ" อพยพมาจากหลวงพระบางและเวียงจันทน์ (สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว) ได้นำเอาวัฒนธรรม ความเชื่อ และภูมิปัญญาต่าง ๆ สืบทอดมาจากบรรพบุรษ ในอดีตเมื่อชาวบ้านว่างจากการทำไร่นา ชาวบ้านสตรีจะรวมตัวกันที่ใต้ถุนศาลาไม้วัดศรีจันทร์ ซึ่งเป็นวัดเก่าแก่คู่บ้านนาอ้อ เพื่อพบปะพูดคุยกัน แลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับการทอผ้าด้วยหูกโบราณ ชาวอีสานเรียกว่า "ต่ำหูก" ซึ่งการทอผ้าเป็นถ่ายทอดประสบการณ์การเรียนรู้จากภูมิปัญญาของบรรพบุรุษที่บอกเล่าสืบต่อกันมาจากรุ่นสู่รุ่นเพื่อถ่ายทอดความรู้กรรมวิธีการทอผ้า ลวดลายการทอผ้า ให้กับคนในครอบครัวและชุมชน ผนวกกับการสั่งสมประสบการณ์การเรียนรู้ของผู้ทอทำให้เกิดลวดลายทอผ้าที่เป็นเอกลักษณ์ของชาวนาอ้อ การทอผ้ายังเป็นเครื่องบ่งบอกถึงวัฒนธรรม ประเพณี วิถีชีวิตของคนในชุมชนในท้องถิ่น ในอดีตการทอผ้าชาวนาอ้อจะทอที่ใต้ถุนบ้านของตนเองเพื่อใช้สวมใส่เป็นเครื่องนุ่มห่ม เนื่องจากฝ้ายเป็นพืชเศรษฐกิจของจังหวัดเลย ชาวบ้านจึงนำปุยฝ้ายที่ตนปลูกมาปั่น กรอ เป็นเส้นด้าย และย้อมสีจากธรรมชาติเพื่อนำมาทอเป็นผ้า โดยใช้ภูมิปัญญาที่สั่งสมทอลวดลายต่าง ๆ ลงบนพื้นผ้า เช่น ผ้าขาวม้า ชาวบ้านเรียกว่า "ผ้าไบ" ผ้าขาวม้าที่เป็นเอกลักษณ์ของชาวนาอ้อ คือ เป็นผ้าขาวม้าตาใหญ่ลายตาหมากฮอตหรือลายสก็อตตาคู่ สีขาว ดำ สีขาว แดงและสีดำแดง ผลิตภัณฑ์ผ้าฝ้ายทอมือ ผ้าซิ่นลายปราสาท ผ้าซิ่นลายนาคน้อย ผ้าซิ่นขิด (ขิดด้วยไหมเงินไหมคำหรือดิ้นเงิน ดิ้นคำ ผ้าซิ่นขิดในสมัยโบราณใช้นุ่งกับคนที่มีฐานะ) ผ้าซิ่นลายดอกอ้อ ผ้าซิ่นลายน้ำเลย ผ้าซิ่นนาอ้อ  การทอผ้าเป็นหัตถกรรมพื้นบ้านที่สืบทอดต่อกันมาจากบรรพบุรุษ เป็นสายใยที่เชื่อมโยงระหว่างอดีตจนถึงปัจจุบัน อย่างประณีต วิจิตรสวยงาม 

          ผ้าขาวม้าในอดีตนิยมใช้กับผู้ชายมากกว่าผู้หญิง เนื่องจากใช้ขจัดสิ่งปฏิกูลเหงื่อไคลที่ออกจากร่างกาย ใช้นุ่มห่ม พาดบ่า เคียนเอว ใช้ห่อสัมภาระเดินทาง ใช้เป็นของชำร่วยผูกข้อมือในงานแต่งงาน ปัจจุบันได้มีการแปรรูปผ้าขาวม้าหลายรูปแบบ เช่น นำไปตัดเย็บเสื้อ กระโปรง ผ้ากันเปื้อน กระเป๋า กางเกง เป็นต้น และได้มีปรับปรุงการทอผ้าขาวม้ามีทั้งตาใหญ่และตาเล็กรวมถึงการใช้สีด้ายที่หลากหลายทำให้ผ้าขาวม้าที่ทอมีสีที่สวยงาม น่าใช้งานมากยิ่งขึ้น